Moeder instinct
Als stad ben ik genderneutraal, maar ik draag mezelf vrouwelijk. Mijn grachten zijn aders, mijn pleinen longen, mijn straten heupen die generaties hebben gedragen. Mijn inwoners noem ik mijn kinderen, al maak ik mij geen illusies: sommige kinderen maken hun moeder ziek.
Ik heb geleerd te leven met chaos, met handel, met meningsverschil. Maar wat mij nu verontrust, is een groep dochters die ik niet meer herken.
Grijzende gedaantes, vastgelopen in routine, vullen hun dagen in mijn kantoren, mijn zaaltjes, mijn vergaderkamers. Ooit waren zij mijn zachte gezicht. Beleefd, hulpvaardig, empathisch, zij hielden mij netjes, beheersbaar, overzichtelijk. Ze schoven papieren, recycleerden rapporten en noemden dat zorg.
Laat ze maar schuiven, dacht ik.
Maar ik zie het nu: ik had eerder moeten ingrijpen.
Hun ogen zijn rood doorlopen. Niet van verdriet, maar van een wereldbeeld dat is gekanteld. In hun blik zijn slachtoffers daders geworden, en daders slachtoffers. De kennis die ik hen heb helpen vormen in mijn scholen, mijn universiteiten is opgelost, weggelekt in slogans. Moraal en norm zijn mee verdampt.
Hun gezichten kleuren groenig. Ik herken deze tint. Het is de kleur van bloed dat niet meer stroomt zoals het hoort, dat is vergiftigd door absolute zekerheden en geleende woede.
Hun handen zijn wit en gebald. Ze dragen vaandels in mijn straten, borden vol haat, leuzen die terreur vergoelijken terwijl ze roepen om rechtvaardigheid. Ik voel hun kramp tot in mijn stenen.
Uit hun monden stroomt zwarte gal. Ze schreeuwen tot hun mondhoeken scheuren. In trance herhalen zij wat om hen heen wordt gescandeerd. Niet denkend, slechts echoënd.
En altijd zijn daar de mannen. Mannen uit culturen die op haar lichaam neerkijken, haar zouden onderdrukken, haar uit gekrenkte eer zouden doden. Ze lopen door mij heen met holle blikken, agressief, verongelijkt. In mijn straten klinkt hun kreet: “Free Fallus-tein.”
Ik heb deze klank eerder gehoord. Ik herken hoe massa’s klinken wanneer empathie plaatsmaakt voor haat en afgunst.
Thuis, in een van mijn huizen, kijkt zij naar de foto die ze van zichzelf nam. Ze wil mij tonen dat ze erbij hoort, dat ze goed is. Maar in het scherm herkent ze zichzelf niet. Heel even zie ik haar denken aan de zwart-witbeelden en aan de verhalen van haar moeder van menigten die de vernietiging van een volk toejuichten. Over stilte achteraf.
Voor een moment laat ik haar ademen. Haar ogen prikken. Er flikkert iets van medemenselijkheid door mijn straten.
Maar het moment is kort.
Ze klikt op upload.
Die nacht hoor ik het geluid in mijn muren: een ping.
Een bot, ergens ver weg, heeft haar foto automatisch geliket.
En ik blijf achter met de vraag
hoeveel van mijn dochters ik nog zal herkennen
als zij blijven spreken met andermans stemmen.